Η έγχρωμη φωτογραφία. 100 χρόνια από το πείραμα στην αναγνώριση

Χρωματισμός Φωτογραφιών

Η φωτογραφία γεννήθηκε το 1839. Και αμέσως συνάντησε ένα εμπόδιο: έμαθαν να αποτυπώνουν το φως, αλλά όχι το χρώμα.

Κατά τις πρώτες δεκαετίες, οι φωτογράφοι και οι καλλιτέχνες έκλεισαν αυτό το κενό με το χέρι — χρωματίζοντας με το πινέλο τις μαύρες και άσπρες εικόνες, μιμούμενοι αυτό που η κάμερα δεν μπορούσε να αποτυπώσει μόνη της.

1861 - Απόδειξη της Αρχής

Ο Σκωτσέζος φυσικός James Clerk Maxwell απέδειξε: κάθε χρώμα αποτελείται από κόκκινο, πράσινο και μπλε. Φωτογράφισε μια ταρτάν κορδέλα τρεις φορές — μέσα από τρία φίλτρα — και δημιούργησε την πρώτη έγχρωμη εικόνα. Ήταν απόδειξη, όχι εργαλείο.

Πρώτες Αποτυχημένες Προσπάθειες

1890s: Kromogram — ο Ives φωτογράφισε τρία αρνητικά μέσα από χρωματικά φίλτρα και τα εμφάνισε σε έναν ειδικό θεατή — το Kromskop, όπου κάτοπτρα συνδύαζαν τις εικόνες. Εντυπωσιακό. Κόστιζε περισσότερα και λειτουργούσε μόνο υπό συνθήκες εργαστηρίου.

Το 1894, ο John Joly δημιούργησε αντί για τρεις ξεχωριστές εικόνες — μια πλάκα καλυμμένη με τις λεπτότερες γραμμές τριών χρωμάτων, λιγότερο από 0,1 χιλιοστό πλάτος. Ένα τέτοιο φίλτρο-σήτα τοποθετούνταν μπροστά από την πλάκα κατά τη λήψη· μετά την εμφάνιση, συνδυάζονταν με ένα άλλο ταυτόσημο σήτα. Η ιδέα ήταν απλούστερη από το Kromogram — αλλά οι πλάκες εκείνης της εποχής αποτύπωναν ελάχιστα το χρωματικό φάσμα, και το αποτέλεσμα ήταν απογοητευτικό.

1907 - Autochrome των Αδελφών Lumière

Οι αδελφοί Lumière πειραματίστηκαν με το χρώμα από τη δεκαετία του 1890 — δημοσίευσαν το πρώτο τους άρθρο για το θέμα το 1895, το ίδιο έτος που εφηύραν το Cinématographe. Η εμπορική παρουσίαση των πλακών έλαβε χώρα το 1907. Μια γυάλινη πλάκα με εκατομμύρια κόκκους αμύλου πατάτας — κόκκινο, πράσινο, μπλε. Ο πρώτος τρόπος ώστε μια έγχρωμη φωτογραφία να μπορεί να τραβηχθεί από έναν φωτογράφο, όχι ένα επιστήμονα. Κόστιζε όσο αρκετές μαύρες και άσπρες φωτογραφίες, χρόνος έκθεσης — δευτερόλεπτα.

Άγνωστος, «Ζευγάρι με Αυτοκίνητο», περίπου 1910, autochrome

Άγνωστος, «Αγόρι με Ομπρέλα», περίπου 1910, autochrome

Helen Messinger Murdoch, «Κήποι της Κολόμπο», περίπου 1914, autochrome

Autochrome με γυναίκα σε κήπο με ομπρέλα, άγνωστος φωτογράφος, περίπου 1910 © Science Museum Group Collection

Πώς Κατασκευάστηκε το Autochrome;

Το άμυλο κοσκινίστηκε σε κόκκους 10-15 μικρών, χρωματίστηκε σε τρία χρώματα, εφαρμόστηκε σε γυαλί, και κυλήθηκε υπό πίεση 5 τόνων ανά cm². Το τελικό στρώμα — ευαίσθητη σε φως γαλακτική. Οι κόκκοι στην πλάκα κατανέμονταν τυχαία, αλλά μέσω μαθηματικής πιθανότητας αναπόφευκτα σχημάτιζαν συστάδες ενός χρώματος — αυτό ακριβώς δήλωσε στο Autochrome την χαρακτηριστική του εμφάνιση, που συγκρίθηκε με τους πίνακες του Impressionism και Pointillism. Μέχρι το 1913, το εργοστάσιο Lumière στη Λυών παρήγαγε 6.000 πλάκες την ημέρα.

Ο Αγώνας για το Χρώμα

Μια νέα ιδέα: tripack 
Το 1916, ο Ives στοίβαξε τρία στρώματα γαλακτικής σε ένα — καθένα ευαίσθητο στο δικό του χρώμα. Η ιδέα που οδήγησε στο Kodachrome. 

Vivex, ο ήσυχος ηγέτης της δεκαετίας του 1930 Το 1928, το Vivex εφευρέθηκε από τον μελλοντικό επικεφαλής της Kodak. Έως 90% των έγχρωμων εκτυπώσεων στη Βρετανία τη δεκαετία του 1930 κατασκευάστηκαν με αυτόν τον τρόπο. 

Colorsnap: μια δυνατή αποτυχία 
Το 1928, η εταιρεία привлекла τεράστιες επενδύσεις για μια νέα διαδικασία. Οι φωτογραφίες βγήκαν θολές. Το 1929 — χρεοκοπία.

 Μια ιδέα που δεν λειτούργησε αμέσως 
Το 1912, ο Fisher κατοχύρωσε με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας «χρωματικούς συζεύκτες» για χρωματική εμφάνιση. Η θεωρία ήταν σωστή. Χρειάστηκαν άλλα 20 χρόνια για να την εφαρμόσουν. 

Dufaycolor για όλους 
Το 1932, εμφανίστηκε μια διαδικασία για συνηθισμένους ανθρώπους, όχι για ενθουσιώδεις. Η Kodak θα εμφάνιζε το φιλμ και θα επέστρεφε έτοιμες φωτογραφίες. Παρέμεινε στην αγορά μέχρι τη δεκαετία του 1950.

1935. Kodachrome και Μαζική Παραγωγή

Το 1917, δύο ερασιτέχνες μουσικοί, ο Mannes και ο Godowsky, ήταν αναγνωρίζοντας την ποιότητα του έγχρωμου φιλμ — και αποφάσισαν να κάνουν καλύτερα. Σε περισσότερο από μια δεκαετία εργασίας — κυρίως σε ένα συρόμενο κρεβάτι, όχι σε εργαστήριο — ολοκλήρωσαν τη διαδικασία. Το 1922, η Kodak πίστεψε στο έργο τους και άρχισε να παρέχει υλικά. Μόνο το 1931 μετακόμισαν σε πλήρη απασχόληση στο εργαστήριο.

Αγόρι κοντά στο Cincinnati, 1942 ή 1943. Library of Congress, Kodachrome

«Θέα από το Inner Harbor του Victoria προς το Victoria Hotel». Σεπτέμβριος 1938, Kodachrome

«Δημαρχείο Victoria, Κυριακή το Μεσημέρι. Γραμματοκιβώτιο και Κρεμαστά Καλάθια με Λουλούδια». Σεπτέμβριος 1938, Kodachrome

Αναγνώριση

Η έγχρωμη φωτογραφία έγινε κοινή — διαφήμιση, περιοδικά, National Geographic. Ο Ernst Haas παρουσίασε έγχρωμες φωτογραφίες στο MoMA ήδη το 1962. Αλλά η «σοβαρή τέχνη» αναγνώρισε το χρώμα μόνο το 1976, μετά την έκθεση του William Eggleston — και ακόμα και τότε, οι κριτικοί το σχολίασαν αρνητικά.

William Eggleston, «Memphis», 1969

William Eggleston, «Περίχωρα του Morton, Μισισίπι, Halloween», 1971

William Eggleston, «Grenshaw, Μισισίπι», περίπου 1969–70